Wil je trouwen met een partner uit het buitenland? Deze blog laat je zien hoe je samen het verblijfsrecht via de IND regelt: welke route past (EU of MVV/TEV), welke documenten en legalisaties nodig zijn, en hoe je voldoet aan inkomenseis, inburgering, BRP-inschrijving en biometrie. Met praktische tips over termijnen, kosten en valkuilen voorkom je vertraging en kom je zonder stress door eventuele controles.
IND en trouwen met een buitenlander: de basis
Als je wilt trouwen met een partner met een andere nationaliteit, regel je in feite twee dingen: het huwelijk bij de gemeente en het verblijfsrecht via de IND. Welke route je volgt hangt af van de herkomst van je partner. Is je partner EU/EER of Zwitsers, dan mag die hier meestal vrij wonen en werken en regel je vooral de inschrijving bij de gemeente. Komt je partner uit een land buiten de EU/EER, dan is vaak een machtiging tot voorlopig verblijf (MVV) én een verblijfsvergunning nodig, meestal via de TEV-procedure. Als referent ben jij degene die de aanvraag ondersteunt: je toont aan dat jullie relatie echt en exclusief is, dat je samen gaat wonen en dat je voldoende en duurzaam inkomen hebt.
Trouwen of een geregistreerd partnerschap telt, maar een duurzame relatie zonder huwelijk kan ook als je dat goed aantoont. Reken op documenten zoals geboorteakten en ongehuwdverklaringen die vaak gelegaliseerd en zo nodig vertaald moeten worden (bijvoorbeeld met apostille). In veel gevallen moet je partner eerst het basisexamen inburgering in het buitenland halen voordat de MVV wordt afgegeven. Na binnenkomst volgen praktische stappen zoals biometrie bij de IND, eventueel een TB-onderzoek en inschrijving in de BRP. Houd rekening met leges en doorlooptijden, en zorg dat je niets mist: volledige, kloppende documenten en de juiste timing maken het verschil.
Huwelijk, geregistreerd partnerschap of samenwonen: wat telt voor de IND
Voor de IND telt de rechtsgeldigheid en duurzaamheid van je relatie, niet zozeer de vorm. Huwelijk en geregistreerd partnerschap worden gelijk behandeld: is het in het buitenland gesloten, dan moet het in Nederland rechtsgeldig zijn en zo nodig gelegaliseerd, vertaald en ingeschreven in de BRP. Samenwonen zonder huwelijk kan ook, zolang je aantoont dat je relatie duurzaam en exclusief is en dat je daadwerkelijk op hetzelfde adres gaat wonen.
Je tekent als referent een verklaring relatie en samenwoning en levert overtuigend bewijs van jullie gezamenlijke leven. Je mag niet al met iemand anders gehuwd zijn, er mag geen verboden familieband zijn en je voldoet aan de leeftijdseis. Relaties van hetzelfde geslacht tellen net zo goed. De IND controleert actief op schijnrelaties en kan extra vragen stellen of een onderzoek starten als iets niet klopt.
EU/EER, Zwitserland of derde landen: welke regels gelden voor je partner
Komt je partner uit de EU/EER of Zwitserland, dan mag die hier in principe vrij wonen en werken. Je regelt vooral de inschrijving bij de gemeente en je partner moet werken, studeren of voldoende middelen en een zorgverzekering hebben om het verblijfsrecht te onderbouwen. Komt je partner uit een zogenoemd derde land, dan valt die onder de nationale regels: meestal heb je een MVV en verblijfsvergunning nodig via de TEV-procedure.
Jij treedt op als referent, je voldoet aan de inkomenseis en je levert gelegaliseerde documenten aan. In veel gevallen moet je partner eerst het basisexamen inburgering in het buitenland halen. Soms gelden uitzonderingen, maar reken er zonder vrijstelling op dat je vanuit het buitenland aanvraagt en pas na afgifte van de MVV samen in Nederland woont.
[TIP] Tip: Controleer mvv-plicht en inkomenseis op IND.nl vóór jullie huwelijksplannen.
Voorwaarden en bewijs: wat je moet regelen
Als je je partner naar Nederland wilt halen om te trouwen of samen te wonen, moet je aan een paar vaste voorwaarden voldoen en het juiste bewijs aanleveren. Jij bent de referent en meestal moeten jij en je partner allebei 21 jaar of ouder zijn, een duurzame en exclusieve relatie hebben en het plan hebben om samen te wonen en je in te schrijven in de BRP. Je voldoet aan de inkomenseis: voldoende en duurzaam inkomen op of boven het wettelijk minimum, vaak aangetoond met een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd of minimaal 12 maanden, loonstroken en een werkgeversverklaring; als ondernemer gebruik je jaarcijfers en je belastingaanslag. Verder regel je documenten zoals paspoorten, geboorteakten, ongehuwdverklaringen of echtscheidingsaktes, en zo nodig een verklaring van huwelijksbevoegdheid.
Deze stukken moeten vaak gelegaliseerd (apostille) en beëdigd vertaald worden. Bij een partner uit een derde land is meestal een MVV nodig en moet je partner het basisexamen inburgering in het buitenland halen. Je levert bewijs van jullie relatie (bijvoorbeeld gezamenlijke inschrijving, reizen of communicatie), tekent de referenten- en antecedentenverklaring, betaalt leges en regelt na aankomst zorgverzekering en indien nodig een TB-onderzoek. Zorg dat je op tijd begint, want documenten verlopen.
Basisvoorwaarden en inkomenseis: leeftijd, relatie, samenwonen en referent
De IND kijkt eerst of je aan de basisvoorwaarden voldoet. Jij bent de referent en je bent verantwoordelijk voor de aanvraag. Jij en je partner zijn in principe allebei 21 jaar of ouder, je relatie is duurzaam en exclusief en je gaat samen op één adres wonen. Je mag niet met iemand anders getrouwd zijn en er mag geen verboden familieband zijn. Als referent moet je genoeg en duurzaam inkomen hebben, meestal minimaal op het niveau van het wettelijk minimumloon.
Dat toon je aan met een vast contract of aantoonbare inkomsten die nog minstens 12 maanden doorlopen; als ondernemer laat je recente jaarcijfers en je belastingaanslag zien. Daarnaast teken je de referenten- en antecedentenverklaring en kun je aantonen dat samenwonen praktisch uitvoerbaar is.
Documenten: akten, legalisatie, vertaling en apostille
Voor je IND-aanvraag heb je originele burgerlijke-standdocumenten nodig, zoals geboorteakten, een ongehuwdverklaring of echtscheidingsakte en als je al getrouwd bent een huwelijksakte. Deze stukken moeten meestal recent zijn en afkomstig van de bevoegde instantie. Komt een document uit het buitenland, dan moet het vaak gelegaliseerd worden of voorzien zijn van een apostille (een gestandaarde stempel waarmee landen die het Apostilleverdrag hebben ondertekend elkaars documenten erkennen).
Is het document niet in het Nederlands, Engels, Duits of Frans, dan laat je het vertalen door een beëdigd vertaler; buitenlandse vertalingen moeten soms ook worden gelegaliseerd. Lever altijd de originele akte én de vertaling in. Check de geldigheidstermijn per land, want sommige gemeenten en de IND accepteren documenten maar beperkt in de tijd.
MVV en basisexamen inburgering: wanneer je partner dit nodig heeft
Komt je partner uit een land buiten de EU/EER of Zwitserland en wil je samen in Nederland wonen, dan is meestal een MVV nodig: een machtiging tot voorlopig verblijf waarmee je partner mag inreizen om hier te verblijven. Je vraagt dit doorgaans via de TEV-procedure aan, waarbij MVV en verblijfsvergunning tegelijk worden beoordeeld. Vooraf moet je partner in veel gevallen het basisexamen inburgering in het buitenland halen bij de Nederlandse ambassade of het consulaat; het toetst eenvoudige taalvaardigheid en kennis van de Nederlandse samenleving.
Er zijn vrijstellingen, bijvoorbeeld bij bepaalde verblijfsrechten, relevante diploma’s of een medische ontheffing. Heeft je partner geen MVV nodig door een vrijstelling, dan is dat examen meestal ook niet vereist. Zonder vrijstelling vraag je vanuit het buitenland aan en wacht je op besluit en afgifte van de MVV voordat je partner naar Nederland reist. Zorg dat je op tijd plant, want examendata en legalisaties kosten vaak extra tijd.
[TIP] Tip: Legaliseer en vertaal buitenlandse documenten; controleer geldigheid vóór IND-aanvraag.
De aanvraag stap-voor-stap
Je start met het checken van de voorwaarden: duurzame relatie, samenwonen, leeftijd en jouw rol als referent met voldoende en duurzaam inkomen. Verzamel daarna alle documenten (paspoorten, akten, ongehuwdverklaring), laat ze legaliseren en zo nodig beëdigd vertalen. Wil je in Nederland trouwen, doe dan tijdig melding bij de gemeente en vraag de benodigde verklaringen op. Heeft je partner een MVV nodig, dan regel je meestal de TEV-procedure: je partner doet eerst het basisexamen inburgering in het buitenland en jij dient de gecombineerde aanvraag in bij de IND, inclusief leges en bewijstukken.
De IND beslist doorgaans binnen enkele maanden; bij toewijzing haalt je partner de MVV op bij de ambassade en reist binnen de geldigheidsduur naar Nederland. Na aankomst schrijf je je in de BRP, maak je een afspraak voor biometrie bij de IND en doe je, als dat verplicht is, een TB-onderzoek. Zodra de verblijfsvergunning klaar is, haal je die op en lever je – als je nog niet getrouwd was – na de huwelijksvoltrekking de huwelijksakte aan. Houd termijnen in de gaten en verleng de vergunning op tijd.
Voor het huwelijk in Nederland: melding bij de gemeente en benodigde verklaringen
Voor je kunt trouwen doe je melding van je voorgenomen huwelijk bij de gemeente (vroeger ‘ondertrouw’). Dit kan vaak online of aan de balie; je levert paspoortgegevens aan, kiest een datum en geeft je getuigen op (met kopie van hun ID). Heeft je partner een buitenlandse nationaliteit, reken dan op extra stukken: geboorteakte, ongehuwdverklaring of verklaring van huwelijksbevoegdheid, vaak recent, gelegaliseerd of met apostille en zo nodig beëdigd vertaald.
Sommige gemeenten vragen aanvullende bewijsstukken of doen onderzoek naar huwelijksbeletselen. De melding moet meestal minimaal 14 dagen vóór de huwelijksdag en is doorgaans 1 jaar geldig. Trouwen mag los van de IND-procedure, maar je partner moet wel rechtmatig in Nederland verblijven. Na het huwelijk regel je de inschrijving in de BRP.
TEV-procedure of losse aanvraag: zo maak je de juiste keuze
Twijfel je tussen de TEV-procedure of een losse aanvraag voor je partner als jullie in Nederland willen trouwen of samenwonen? Deze vergelijking laat in één oogopslag zien welke route het beste past bij jullie situatie.
| Optie | Wanneer kies je dit? | Indiening & stappen | Voordelen / aandachtspunten |
|---|---|---|---|
| TEV-procedure (MVV + VVR in één) | Standaard bij gezinsmigratie als je partner MVV-plichtig is en nog in het buitenland verblijft; geschikt als je alles centraal via de IND in NL wilt regelen. | Referent in NL dient TEV in bij de IND. Partner doet (indien vereist) het Basisexamen Inburgering in het buitenland, haalt MVV-sticker op bij de ambassade/consulaat, reist in, geeft biometrie, TB-onderzoek indien van toepassing, en haalt de verblijfskaart op. | Eén gecombineerde beslissing; IND-beslistermijn meestal max. 90 dagen. Minder afspraken en doorgaans één legesbetaling. Partner blijft buiten NL tot MVV is afgegeven; plan trouwdatum pas na besluit en MVV-afgifte. |
| Losse aanvraag (eerst MVV, daarna VVR) | Alternatief als je (praktisch) via de ambassade wilt starten of om organisatorische redenen MVV en VVR gescheiden wilt aanvragen. | MVV-aanvraag en bewijsstukken via de ambassade/consulaat (met medewerking van de referent). Na inreis volgt een aparte VVR-aanvraag bij de IND in NL, met biometrie en eventuele TB-keuring. | Inhoudelijke toets gelijk aan TEV. Vaak twee afspraken en twee betalingen (MVV + VVR). Twee beslismomenten kunnen de totale doorlooptijd verlengen; partner verblijft doorgaans buiten NL tot MVV is verleend. |
| VVR in NL zonder MVV (vrijstelling) | Als je partner is vrijgesteld van de MVV-plicht (bijv. bepaalde nationaliteiten of specifieke vrijstellingsgronden). Niet van toepassing op EU/EER/Zwitserse partners (ander regime). | Partner dient in Nederland de VVR-aanvraag in bij de IND (rechtmatig verblijf vereist). Geen Basisexamen Inburgering in het buitenland; wel biometrie en eventuele TB-keuring na indiening. | Snellere inreis omdat geen MVV nodig is. Voorwaarden (echte relatie, samenwonen, inkomenseis, documenten) blijven gelijk. Let op: geen overschrijding van visumvrije/Schengen-verblijfsduur en werken pas na vergunning. |
Kern: bij een MVV-plichtige partner is TEV meestal het meest efficiënt (één besluit, duidelijke planning), terwijl losse aanvragen extra stappen geven. Is je partner MVV-vrijgesteld, dan kun je rechtstreeks in NL een VVR aanvragen.
De TEV-procedure kies je als je partner MVV-plichtig is en nog in het buitenland zit. TEV betekent dat je in één keer de MVV en de verblijfsvergunning aanvraagt, met als voordeel dat je partner na toewijzing meteen rechtmatig kan inreizen en blijven. Een losse aanvraag gebruik je alleen als je partner is vrijgesteld van de MVV of al rechtmatig in Nederland verblijft met een passende verblijfsvergunning.
Aanvragen vanuit Nederland op een toeristenvisum werkt meestal niet en leidt vaak tot afwijzing of vertrekplicht. Bij TEV hoort vaak het basisexamen inburgering in het buitenland; bij een vrijstelling is dat doorgaans niet nodig. Kijk dus naar MVV-plicht, verblijfssituatie, doorlooptijd en risico’s, en kies de route die juridisch klopt en praktisch past.
Na aankomst: biometrie, TB-onderzoek en inschrijving in de BRP
Na aankomst regel je eerst de inschrijving in de BRP bij de gemeente van je woonplaats. Neem je paspoort, MVV-sticker en gelegaliseerde akten mee; je krijgt dan een BSN. Vervolgens ga je voor biometrie naar de IND: foto, vingerafdrukken en handtekening, zodat je verblijfskaart kan worden aangemaakt. Je krijgt hiervoor een uitnodiging of plant zelf een afspraak; zodra de kaart klaar is haal je die op.
Heb je bij de aanvraag verklaard een TB-onderzoek te doen, maak dan snel een afspraak bij de GGD. Sommige nationaliteiten zijn vrijgesteld, maar als het voor jou geldt moet het onderzoek binnen enkele maanden plaatsvinden. Lever na een huwelijk in Nederland de huwelijksakte aan, regel tijdig je zorgverzekering en houd je adres en documenten actueel.
[TIP] Tip: Gebruik de IND-checklist; verzamel, vertaal en legaliseer documenten direct.
Termijnen, kosten en risico’s
Reken bij een TEV-aanvraag op een doorlooptijd van enkele maanden; de wettelijke beslistermijn is vaak tot 90 dagen, maar bij extra controles kan het langer duren. De MVV-sticker is beperkt geldig, dus plan de reis op tijd. De eerste verblijfsvergunning is tijdelijk en heeft een einddatum; verlengen doe je ruim vóór afloop om een verblijfsgat te voorkomen. Kosten bestaan uit IND-leges, legalisaties en apostilles, beëdigde vertalingen, het basisexamen inburgering in het buitenland, pasfoto’s, TB-onderzoek en reis- en koerierskosten. Leges wijzigen jaarlijks en lopen al snel op tot honderden euro’s per persoon, dus maak een realistische begroting.
De grootste risico’s zitten in onvolledige of verlopen documenten, het niet halen van de inkomenseis, te laat aanvragen of een onjuiste verblijfsroute (bijvoorbeeld proberen op een toeristenvisum te blijven). De IND controleert op schijnrelaties en samenwoonplicht; bij twijfel kun je vragen, huisbezoeken of een afwijzing krijgen. Na aankomst geldt voor veel partners een inburgeringsplicht met deadlines; negeren leidt tot problemen bij verlenging. Als je op tijd plant, alle bewijsstukken op orde hebt en wijzigingen meteen doorgeeft, verklein je de kans op vertragingen en bescherm je de continuïteit van het verblijf.
Doorlooptijden, leges en geldigheidsduur van de vergunning
Voor een TEV- of familieaanvraag hanteert de IND meestal een beslistermijn tot 90 dagen, maar reken op extra tijd als er documenten ontbreken, er legalisaties lopen of er aanvullingen nodig zijn. Leges betaal je bij indienen en de tarieven worden jaarlijks aangepast; je betaalt opnieuw bij verlengen of wijzigen. Naast IND-leges heb je vaak nog kosten voor legalisatie, apostille en beëdigde vertaling, dus plan een realistisch budget.
De verblijfsvergunning voor verblijf bij partner is voor bepaalde tijd en de einddatum staat op de kaart. Is je referent Nederlands, dan krijg je doorgaans een looptijd van meerdere jaren; bij een niet-Nederlandse referent sluit de duur aan op diens vergunning. Vraag verlenging ruim op tijd aan, idealiter enkele maanden vóór de einddatum, om een verblijfsgat te voorkomen.
Controle en handhaving: schijnhuwelijk, huisbezoeken en meldplicht
De IND en gemeente controleren actief op schijnhuwelijken: relaties die hoofdzakelijk voor verblijfsrecht worden aangegaan. Bij twijfel kun je extra vragen, een gehoor of een onderzoek krijgen. De vreemdelingenpolitie/AVIM of de gemeente kan een huisbezoek afleggen om te checken of je echt samenwoont en een gemeenschappelijke huishouding voert. Kloppen gegevens niet of woon je niet samen zonder geldige reden, dan kan de IND de aanvraag afwijzen of een vergunning intrekken.
Als referent heb je meldplicht: je geeft binnen 28 dagen wijzigingen door die voorwaarden raken, zoals het beëindigen van de relatie, niet meer samenwonen, langdurig verblijf in het buitenland of het wegvallen van inkomen. Niet melden kan leiden tot boetes, terugvordering en problemen bij (toekomstige) verblijfsaanvragen.
Veelgemaakte fouten en hoe je ze voorkomt
De meeste vertragingen ontstaan door te laat beginnen met legalisaties en apostilles, waardoor akten verlopen of niet worden geaccepteerd. Een andere valkuil is het verkeerd inschatten van de inkomenseis: je moet niet alleen genoeg verdienen, het moet ook duurzaam zijn (bijvoorbeeld nog 12 maanden doorlopend). Aanvragen vanuit Nederland op een toeristenvisum mislukt vaak; kies de juiste route (TEV of vrijstelling).
Let op correcte namen en data op alle documenten en laat vertalingen beëdigd doen. Plan het basisexamen inburgering en de MVV-afspraak op tijd en boek pas tickets na toekenning. Na aankomst regel je snel BRP-inschrijving, biometrie en eventueel TB-onderzoek. Vergeet je meldplicht niet bij wijzigingen, en vraag verlenging ruim voor de einddatum aan.
Veelgestelde vragen over ind trouwen met buitenlander
Wat is het belangrijkste om te weten over ind trouwen met buitenlander?
De IND beoordeelt huwelijk, geregistreerd partnerschap of duurzaam samenwonen. Regels verschillen voor EU/EER/Zwitserse partners en derdelanders. Vaak gelden referentschap, inkomenseis, MVV en basisexamen. Kies juiste procedure (TEV of losse aanvraag) en bereid bewijzen zorgvuldig.
Hoe begin je het beste met ind trouwen met buitenlander?
Begin met nationaliteit en MVV-plicht vaststellen. Verzamel geboorteakte en ongehuwdverklaring, regel legalisatie/apostille en beëdigde vertaling. Doe tijdig melding voorgenomen huwelijk bij de gemeente. Check inkomenseis als referent, kies TEV of losse aanvraag, plan biometrie/TB/BRP.
Wat zijn veelgemaakte fouten bij ind trouwen met buitenlander?
Veel misgaat door onvolledige documenten, ontbrekende legalisatie/vertaling, verkeerde procedurekeuze (TEV/los), te late gemeentemelding, onvoldoende inkomen of relatiebewijs. Fouten, afwijkende gegevens of inconsistenties wekken schijnhuwelijkverdenking. Vergeet meldplicht, TB-onderzoek en BRP-inschrijving na aankomst niet.
